Abbé Gillard van het Bretonse Tréhorenteuc

Aan de rand van het magische Brocéliande bos – waar je op diverse plekken herinneringen aantreft van koning Arthur en tovenaar Merlijn – ligt Tréhorenteuc. Een dorpje met een kerkje waarin Abbé Gillard vanaf 1942 predikte. Dé pastoor die het graalverhaal in verband bracht met het christendom. Gillard werd in 1962 gedwongen het destijds vervallen kerkje te verlaten. Enerzijds omdat hij ‘vreemde’ denkbeelden had; wie ‘mixt’ koning Arthur nu met het christendom? Anderzijds omdat het gerucht de ronde deed dat hij een verhouding had met de plaatselijke onderwijzeres. Maar de dorpelingen waren Gillard goedgezind. De beste man droeg iedereen een warm hart toe. Ook leefde hij sober. Zes dagen per week at hij slechts gesuikerd warm water met brood. Op zondag werd hij uitgenodigd om in het dorpscafé zijn enige warme maaltijd in de week te nuttigen. Heel zijn inkomen stak de pastoor in de restauratie van het kerkje. Om al deze redenen mocht Gillard in 1968 terug keren in het voor hem vertrouwde kerkje van Tréhorenteuc.

Glas in lood raam, kerkje Tréhorenteuc
Glas in lood raam, kerkje Tréhorenteuc,
bron: www.broceliande-vacances.com

De denkbeelden van Gillard, je ziet ze terug in de prachtige glas in lood ramen van het kerkje. Ik zal er één uitlichten, het raam achter het altaar. Het is een drukke voorstelling. De graal valt direct op. Het is een groene beker met daarboven de woorden ‘La calice de mon sang’, oftewel ‘De beker met mijn bloed.’ Rechts staat Christus en links van de graal zie je het Jeruzalemkruis, een verwijzing naar Godfried van Bouillon en de kruisvaarders. Op de knieën zit Jozef van Arimethea met daaronder een man en vrouw. In de man zou je het hoofd van Gillard kunnen herkennen. Het geheel wordt omgeven door de symbolen van de vier evangelisten (adelaar, os, mens, leeuw). De ramen links en rechts geven de oorsprong van de kelk weer. Eén raam laat de beker zien tijdens het laatste avondmaal van Christus en de elf discipelen. Het tweede raam is een afbeelding van de graal aan het hof van koning Arthur. Engelen vangen het bloed van de gekruisigde Christus op in de graal. Tot zijn dood in 1979 – Gillard was toen 78 jaar – bleef hij de mensen inspireren. Koning Arthur, Merlijn de Tovenaar, de Graal en Christus…de Bijbel en de mythes en sages. In het kerkje word je spontaan mee getrokken in de wonderlijke wereld van Gillard. Ook nu nog. Daar waakt de pastoor wel over vanuit zijn graf in zijn kerkje in Tréhontereuc.